Terugleverkosten voor zonnepanelen: alles wat je moet weten

Huishoudens met zonnepanelen krijgen steeds vaker te maken met terugleverkosten. Waar het jarenlang aantrekkelijk was om overtollige zonnestroom terug te leveren aan het elektriciteitsnet, ziet de energiemarkt er vandaag heel anders uit. Vrijwel alle energieleveranciers rekenen inmiddels terugleverkosten en vanaf 1 januari 2027 stopt ook de salderingsregeling.

Dat roept veel vragen op. Waarom moet je betalen voor stroom die je zelf opwekt? Blijven zonnepanelen nog wel rendabel? En welke rol speelt een thuisbatterij in dit veranderende energielandschap?

In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe terugleverkosten zijn ontstaan, wat er verandert na 2027 en waarom slim omgaan met je eigen zonnestroom steeds belangrijker wordt.

Terugleverkosten zijn kosten die een energieleverancier in rekening brengt wanneer je elektriciteit teruglevert aan het openbare elektriciteitsnet.

Zodra zonnepanelen meer stroom produceren dan je op dat moment gebruikt, stroomt het overschot automatisch via de slimme meter het net op. Dat proces verloopt volledig automatisch. Voor de verwerking van die teruggeleverde elektriciteit brengen veel energieleveranciers tegenwoordig kosten in rekening.

Deze kosten worden vastgesteld door de energieleverancier. Het gaat dus niet om een belasting van de overheid.

Nederland telt inmiddels miljoenen zonnepanelen. Op zonnige dagen leveren al die installaties rond hetzelfde moment elektriciteit terug aan het net. Dat zorgt voor een heel ander energiesysteem dan twintig jaar geleden.

Het elektriciteitsnet is oorspronkelijk ontworpen om stroom één kant op te vervoeren: van de elektriciteitscentrale naar woningen en bedrijven. Inmiddels stroomt er op veel momenten juist grote hoeveelheden elektriciteit terug. Dat vraagt meer van netbeheerders én energieleveranciers.

Leveranciers maken onder andere kosten voor:

• het verwerken van grote hoeveelheden teruggeleverde stroom;
• onbalans op de elektriciteitsmarkt;
• de uitvoering van de salderingsregeling.

Veel leveranciers hebben ervoor gekozen deze kosten gedeeltelijk door te berekenen aan huishoudens met zonnepanelen.

De eerste energieleveranciers introduceerden terugleverkosten in 2024. Inmiddels zijn ze bij vrijwel alle grote leveranciers onderdeel van nieuwe energiecontracten.

De manier waarop deze kosten worden berekend verschilt. Sommige leveranciers werken met vaste maandbedragen op basis van de hoeveelheid teruggeleverde stroom. Andere rekenen een bedrag per teruggeleverde kilowattuur.

Wie energiecontracten vergelijkt, doet er daarom goed aan niet alleen naar het leveringstarief te kijken, maar ook naar de voorwaarden voor teruglevering.

Zonnepanelen leveren eerst stroom aan de apparaten in huis. Pas wanneer de productie hoger is dan het actuele verbruik ontstaat een overschot.

Dat overschot gaat automatisch naar het elektriciteitsnet.

Voor vrijwel ieder huishouden met zonnepanelen is dat heel normaal. Op een zonnige dag produceren zonnepanelen vaak veel meer elektriciteit dan op dat moment nodig is. Zelfs wanneer je thuis bent, is het onmogelijk om alle opgewekte energie direct te gebruiken.

Gemiddeld wordt ongeveer dertig procent van de zonnestroom meteen in de woning verbruikt. De overige zeventig procent gaat naar het elektriciteitsnet.

Veel mensen halen deze begrippen door elkaar.

De terugleververgoeding is het bedrag dat je energieleverancier betaalt voor de stroom die je teruglevert. Tot eind 2026 gaat het hierbij om het aantal kWh dat overblijft na het salderen.

De terugleverkosten zijn de kosten die dezelfde leverancier rekent voor die teruglevering.

Beide bedragen staan afzonderlijk op de energierekening. De uiteindelijke opbrengst ontstaat pas nadat deze twee posten met elkaar zijn verrekend.

Met het beëindigen van de salderingsregeling verandert de financiële waarde van teruggeleverde zonnestroom. Tot nu toe mocht je de elektriciteit die je terugleverde wegstrepen tegen de stroom die je later weer gebruikte.

Vanaf 1 januari 2027 vervalt die mogelijkheid. Voor iedere kilowattuur die je afneemt betaal je het normale leveringstarief. Voor iedere kilowattuur die je teruglevert ontvang je een terugleververgoeding. Tot en met 2029 moet die vergoeding volgens de wet minimaal vijftig procent bedragen van het kale leveringstarief.

In de praktijk rekenen veel energieleveranciers ook na 2027 terugleverkosten. Bij diverse contracten liggen de terugleververgoeding en de terugleverkosten dicht bij elkaar. Onder aan de streep blijft er soms nog maar een zeer klein bedrag per teruggeleverde kilowattuur over. Dat verandert de manier waarop zonnepanelen het meeste opleveren.

Tot en met 2026 draaide het financiële voordeel vooral om salderen. Vanaf 2027 wordt het steeds belangrijker om opgewekte elektriciteit op het juiste moment zelf te gebruiken. Niet de hoeveelheid zonnepanelen verandert, maar de manier waarop de opgewekte energie het meeste oplevert.

Blijven zonnepanelen interessant?

Absoluut. Iedere kilowattuur die je zelf gebruikt, hoef je niet meer van het elektriciteitsnet te kopen. Dat voordeel blijft bestaan. Alleen verschuift het financiële voordeel. Waar vroeger vooral het terugleveren interessant was, levert het nu meer op om de opgewekte elektriciteit zoveel mogelijk zelf te gebruiken. Dat kan op verschillende manieren.

Je kunt apparaten laten draaien wanneer de zon schijnt, een elektrische auto overdag opladen of een warmtepomp slim laten werken. Veel huishoudens kiezen daarnaast voor een Energie Management Systeem (EMS), dat deze processen automatisch aanstuurt.

Zelfs wanneer je apparaten slim gebruikt, blijft er op zonnige dagen vaak nog een flink overschot aan elektriciteit over. Een thuisbatterij bewaart deze energie voor een later moment. De opgeslagen stroom kan bijvoorbeeld worden gebruikt in de avond, tijdens de nacht of vroeg in de ochtend.

Dat levert verschillende voordelen op:

• minder elektriciteit terugleveren aan het net;
• minder afhankelijk zijn van terugleververgoedingen;
• een groter deel van de eigen zonnestroom zelf gebruiken;
• meer grip op de energierekening.

Een thuisbatterij vormt daarmee geen vervanging van zonnepanelen, maar een aanvulling die beter past bij de energiemarkt van de komende jaren.

Bij de meeste dynamische energiecontracten worden geen terugleverkosten in rekening gebracht, zoals dat bij veel vaste en variabele contracten wel het geval is. Voor iedere kilowattuur die je teruglevert ontvang je de actuele marktprijs van dat moment. Die prijs verandert ieder uur of kwartier en volgt de ontwikkelingen op de energiemarkt. Daardoor zijn de opbrengsten van teruggeleverde stroom niet vooraf vast, maar afhankelijk van vraag en aanbod.

Waarom kiezen steeds meer huishoudens voor een thuisbatterij met een dynamisch energiecontract?

Een dynamisch energiecontract en een slimme thuisbatterij vullen elkaar goed aan. De batterij kan automatisch inspelen op de actuele stroomprijzen én overtollige zonnestroom opslaan voor een later moment. Daardoor neemt de afhankelijkheid van terugleververgoedingen af en wordt een groter deel van de zelf opgewekte energie binnen de eigen woning benut.

Praktijkvoorbeeld

Op een zonnige middag wekken twaalf zonnepanelen bij een huishouden in Wageningen ongeveer 15 kWh op, terwijl de woning op dat moment slechts 2 kWh gebruikt. Zonder batterij gaat ongeveer 13 kWh terug naar het net. Met een thuisbatterij wordt deze energie opgeslagen en later gebruikt om te koken, de warmtepomp te laten draaien, de lichten te laten branden en televisie te kijken. Is de batterij op dat moment voldoende geladen en zijn de stroomprijzen gunstig, dan kan het energiemanagementsysteem er ook voor kiezen om een deel van de opgeslagen energie te verkopen aan het net.

De ideale batterijcapaciteit verschilt per woning. Het aantal zonnepanelen is daarbij slechts één van de factoren.

Iedere woning heeft een ander energieprofiel. Daarom begint een advies bij Domogo niet met de keuze voor een thuisbatterij, maar met een analyse van het complete energiesysteem. We kijken naar de opwek van zonnepanelen, het stroomverbruik, de hoeveelheid teruggeleverde energie en toekomstige uitbreidingen, zoals een warmtepomp of elektrische auto. Pas daarna bepalen we welke batterijcapaciteit daarbij past.

Ook de winter speelt een rol. In die periode wekken zonnepanelen minder op, terwijl een batterij juist gebruikt kan worden om goedkope elektriciteit tijdelijk op te slaan voor later gebruik. Zo ontstaat een oplossing die niet alleen goed werkt in de zomer, maar het hele jaar door waarde toevoegt.

“Niet de hoeveelheid stroom die je opwekt bepaalt straks het rendement, maar hoeveel van die stroom je zelf gebruikt.”
– Meint Schepers, verduurzamingsadviseur

Moet ik terugleverkosten betalen als ik zonnepanelen heb?

Dat hangt af van je energieleverancier en het type energiecontract. Bij veel vaste en variabele contracten worden terugleverkosten in rekening gebracht. De hoogte en manier van berekenen verschillen per leverancier. Bij de meeste dynamische energiecontracten zijn deze terugleverkosten niet van toepassing.

Domogo installeert slimme thuisbatterijen die optimaal samenwerken met een dynamisch energiecontract. Tijdens een persoonlijk adviesgesprek kijken we niet alleen naar de juiste batterij voor jouw woning, maar adviseren we ook een dynamische energieleverancier die goed aansluit op jouw energiesysteem en energieverbruik.

Wat is het verschil tussen terugleverkosten en een terugleververgoeding?

Terugleverkosten zijn de kosten die een energieleverancier rekent voor het terugleveren van elektriciteit aan het net. De terugleververgoeding is het bedrag dat je ontvangt voor de stroom die je teruglevert.

Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling, ongeacht of je een vast, variabel of dynamisch energiecontract hebt. Je ontvangt een aparte terugleververgoeding alleen voor de elektriciteit die je op jaarbasis meer teruglevert dan je verbruikt. De hoeveelheid stroom die je kunt salderen wordt namelijk eerst verrekend met je eigen afname.

Vanaf 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling. Vanaf dat moment ontvang je een terugleververgoeding voor iedere kilowattuur die je aan het elektriciteitsnet teruglevert. Terugleverkosten en terugleververgoedingen worden afzonderlijk op de energierekening vermeld, waardoor de uiteindelijke opbrengst afhankelijk is van de verhouding tussen beide.

Zijn zonnepanelen na 2027 nog rendabel?

Ja. Ook na het afschaffen van de salderingsregeling blijven zonnepanelen interessant. Iedere kilowattuur die je direct zelf gebruikt, hoef je niet van het elektriciteitsnet af te nemen. De nadruk verschuift daarbij van zoveel mogelijk terugleveren naar zoveel mogelijk eigen verbruik.

Voor veel huishoudens wordt daarom een thuisbatterij vanaf 1 januari 2027 interessant. Door overtollige zonnestroom tijdelijk op te slaan en op een later moment zelf te gebruiken, neemt de afhankelijkheid van terugleververgoedingen af en kan een groter deel van de zelf opgewekte energie binnen de eigen woning worden benut.

Is een dynamisch energiecontract interessant met zonnepanelen?

Voor veel huishoudens kan een dynamisch energiecontract een interessante keuze zijn, zeker in combinatie met een slimme thuisbatterij en energiemanagementsysteem. De stroomprijs volgt de actuele energiemarkt, waardoor het systeem automatisch kan inspelen op momenten waarop elektriciteit goedkoop of juist duur is.

Tijdens een persoonlijk adviesgesprek brengen we jouw situatie zorgvuldig in kaart en is er alle ruimte om je vragen te beantwoorden.

De energiemarkt verandert snel. Terugleveren is niet meer vanzelfsprekend de meest aantrekkelijke keuze voor huishoudens met zonnepanelen. De waarde van zonnestroom verschuift steeds meer naar het eigen verbruik.

Wij kijken niet alleen naar zonnepanelen of een thuisbatterij, maar naar het complete energiesysteem van een woning. Zo ontstaat een oplossing die past bij het huidige energieverbruik én voorbereid is op de ontwikkelingen van de komende jaren.

Wie zijn energie slim gebruikt, haalt meer uit de zonnepanelen op het dak. Een combinatie van zonnepanelen, energiemanagement en energieopslag maakt woningen minder afhankelijk van veranderingen in de energiemarkt en bereidt ze voor op de toekomst. De toekomst van zonnepanelen ligt niet meer in terugleveren, maar in slim energiegebruik. Wie opwekking, energiemanagement en energieopslag goed op elkaar afstemt, haalt ook de komende jaren het maximale uit zijn eigen energie.

Benieuwd wat dit voor jouw woning betekent? Tijdens een persoonlijk adviesgesprek brengen we jouw situatie helder in kaart. We berekenen welke oplossing het beste aansluit bij jouw woning, energieverbruik en toekomstplannen, en nemen alle tijd om je vragen te beantwoorden. Zo weet je precies welke stappen voor jouw situatie het meest interessant zijn.