Noodstroom met een thuisbatterij: welke oplossing past bij jouw woning?

Veel mensen denken dat een thuisbatterij automatisch zorgt voor stroom bij een storing. Dat is niet zo. In de meeste gevallen valt je hele woning uit zodra de netspanning wegvalt. De batterij stopt dan ook met werken en je zonnepanelen schakelen uit. Dat is geen fout, maar een beveiliging. Systemen mogen geen stroom terugleveren op een net dat mogelijk door monteurs wordt gerepareerd. Wil je wél stroom tijdens een storing, dan heb je een specifieke noodstroomoplossing nodig. Er zijn meerdere oplossingen die verschillen in werking. Het is belangrijk om te begrijpen wat ze doen, maar vooral ook wat ze níet doen.

De meest basale vorm van noodstroom is het gebruik van de energie die al in je batterij zit.

Bij een stroomstoring valt je woning volledig uit. Alle batterijen die wij leveren, zijn standaard uitgerust met een noodstroom stopcontact. Je sluit hier bijvoorbeeld met een verlengsnoer een koelkast, lamp of oplader op aan.

Dit is een praktische noodoplossing voor essentiële apparaten. Tegelijkertijd zijn de beperkingen duidelijk. Je woning functioneert niet als geheel, maar je maakt handmatig keuzes in wat je wel en niet gebruikt.

Daarnaast is de beschikbare energie eindig. Je zonnepanelen laden de batterij tijdens de storing niet bij. Wat er op dat moment in de batterij zit en wat je op het stopcontact aansluit, bepaalt hoe lang je ermee doet.

De Backup Box Plus van AlphaESS is een losse noodstroomoplossing die samenwerkt met hun batterijen.

Bij een stroomstoring schakelt het systeem automatisch over. In theorie blijft je volledige woning functioneren. Dit wordt full backup genoemd: alles blijft aan zoals je gewend bent.

In de praktijk zit hier een belangrijk aandachtspunt. Je woning vraagt op elk moment een bepaald vermogen. Als dat vermogen hoger is dan wat de batterij en omvormer kunnen leveren, grijpt het systeem in. Het schakelt zichzelf volledig uit om schade te voorkomen.

Het gevolg is dat de stroom in je woning alsnog uitvalt, totdat je handmatig groepen uitschakelt en het systeem opnieuw activeert.

Ook het doorladen van zonnepanelen tijdens een storing is niet vanzelfsprekend. Dit werkt alleen als de zonnepanelen direct zijn aangesloten op de omvormer van de batterij of op de Backup Box Plus. Dat is alleen mogelijk bij panelen die door middel van een string zijn aangesloten. Bij systemen met micro-omvormers of optimizers is dat niet mogelijk en wordt de batterij niet bijgeladen.

De All-in-One oplossing van AEG en HYXi heeft de noodstroomfunctionaliteit geïntegreerd in de omvormer. Zij bieden hiermee een batterijsysteem waarbij er geen aparte omvormer en backup box nodig zijn.

De werking is hetzelfde als bij AlphaESS. Bij een stroomstoring schakelt het systeem automatisch over en blijft de woning draaien. Ook hier spreken we van full backup.

All-in-One kan tijdelijk over dimensioneren, waardoor de kans klein is dat deze uitvalt. Tijdens installatie worden in de meeste gevallen de grootverbruikende groepen uitgesloten van de noodstroomvoorziening. Denk aan de warmtepomp en/of laadpaal.

Het doorladen van zonnepanelen tijdens een storing is wel altijd mogelijk, ongeacht of het systeem met strings, micro’s of optimizers is uitgerust.

Het verschil met AlphaESS zit dus vooral in de integratie en opbouw van het systeem, niet in de manier waarop noodstroom functioneert.

De BlackBox Bravo is anders dan de eerdergenoemde oplossingen.

In plaats van te proberen de hele woning te laten draaien, wordt vooraf bepaald wat echt belangrijk is. Tijdens de installatie kies je welke groepen actief blijven bij een stroomstoring. Denk aan verlichting, koelkast, televisie, internet en een aantal stopcontacten.

BlackBox Bravo kan tot 4 groepen dekken op 1-fase en tot 6 groepen dekken op 3-fase. Het hangt af wat voor vermogen deze groepen vraagt. Het kan dus zo zijn dat bij de installatie er maar 3 groepen aangesloten kunnen worden als blijkt dat het maximale vermogen bereikt is.

Grootverbruikers zoals een laadpaal of elektrische kookplaat worden bewust uitgesloten. Dit zijn apparaten die veel vermogen vragen en het systeem kunnen overbelasten.

Bij een storing schakelt het systeem direct en naadloos over. Alleen de geselecteerde groepen blijven actief. Omdat het systeem precies weet wat er gevraagd wordt, ontstaat er geen overbelasting en dus geen uitval.

Dit maakt het gedrag voorspelbaar. Je hoeft niets handmatig te doen en komt niet in een situatie waarin alles alsnog uitvalt.

Een bijkomend voordeel is dat je langer gebruik kunt maken van de beschikbare energie in de batterij. Omdat alleen essentiële verbruikers actief zijn, wordt de capaciteit efficiënter benut.

Ook blijven de zonnepanelen doorladen, ongeacht of ze met string, micro’s of optimizers zijn aangesloten. De batterij blijft dus gevuld worden, waardoor je woning langer zonder netspanning kan functioneren.

Uitzondering: bij sommige bestaande zonnepanelensystemen (retrofit-opstellingen) kan de thuisbatterij tijdens een stroomstoring niet blijven laden vanuit de zonnepanelen. Dit komt voor wanneer de zonnepanelen oorspronkelijk op een 1-fase aansluiting zijn geplaatst en later een verzwaring naar 3-fase heeft plaatsgevonden.

Zijn de zonnepanelen rechtstreeks aangesloten op de hybride omvormer van de thuisbatterij, of zijn de zonnepanelen vanaf het begin 3-fase aangesloten, dan kan de batterij tijdens noodstroom wél worden geladen door de zonnepanelen.

Een belangrijk misverstand is dat een thuisbatterij met backup functie je volledig onafhankelijk maakt van het net. In Nederland is dat in de praktijk niet haalbaar.

In de zomer wek je waarschijnlijk genoeg stroom op om zonder netstroom te kunnen. In de winter is dat anders. Dan is de opwek laag en je verbruik juist hoog. Je bent dan afhankelijk van wat er nog in de batterij zit en dat is meestal niet voldoende om langere tijd zonder net te draaien.

Ook bij een stroomstoring geldt dit. Hoe lang je vooruit kunt, hangt volledig af van de lading van je batterij op dat moment en van hoeveel stroom je verbruikt. Noodstroom is dus altijd tijdelijk.

Wil je hier dieper in duiken, lees dan ook ons artikel over off-grid wonen en de rol van een thuisbatterij daarin.

Op papier lijkt full backup wellicht de beste oplossing. Alles blijft immers werken. In de praktijk is dat echter minder zwart-wit.

Een woning gebruikt op piekmomenten vaak meer vermogen dan je denkt. Kookplaten, warmtepompen en laadpalen kunnen het systeem snel overbelasten. Bij full backup oplossingen leidt dat tot uitval van de volledige woning, waarna je handmatig groepen of apparaten moet uitschakelen.

Een oplossing die vooraf keuzes maakt, voorkomt dat probleem. Niet alles blijft werken, maar wat wél blijft werken, doet dat betrouwbaar.

Daar zit het echte verschil. Niet in hoeveel er mogelijk is, maar in hoe stabiel het systeem blijft functioneren als het net wegvalt.

De juiste oplossing hangt af van je verwachtingen.

Wil je een eenvoudige back-up voor een paar apparaten, dan volstaat een noodstroom stopcontact. Wil je dat je hele woning blijft draaien en accepteer je dat je soms moet ingrijpen, dan zijn full backup oplossingen zoals Alpha of HYXi All-in-One geschikt.

Wil je zekerheid dat je woning blijft functioneren zonder gedoe en dat je zonnepanelen blijven doordraaien, dan is een oplossing die vooraf selecteert wat belangrijk is vaak de betere keuze. In dat geval kom je waarschijnlijk uit bij de BlackBox Bravo.

Klantervaring

Jan koos voor een krachtige 25 kWh All-in-One thuisbatterij van HyxiPower: een geïntegreerd systeem met volledige noodstroomvoorziening. Dat betekent zekerheid. Zekerheid dat zijn huis blijft draaien, ook als het net uitvalt. Maar vooral ook zekerheid richting de toekomst. Hij legt het uit in een video:

Werken zonnepanelen tijdens een stroomstoring?

Niet altijd. Bij veel systemen schakelen zonnepanelen automatisch uit wanneer het elektriciteitsnet wegvalt. Alleen specifieke noodstroomoplossingen kunnen de zonnepanelen tijdens een storing blijven gebruiken.

Kan een thuisbatterij mijn hele woning van stroom voorzien?

Dat hangt af van het systeem en het vermogen van je apparaten. Sommige oplossingen ondersteunen de volledige woning, andere alleen geselecteerde groepen.

Hoe lang werkt noodstroom uit een thuisbatterij?

Dat hangt af van de batterijcapaciteit, de lading en het energieverbruik tijdens de storing.

Kan ik volledig off-grid wonen met een thuisbatterij?

Voor de meeste huishoudens niet. Vooral in de winter blijft aansluiting op het elektriciteitsnet noodzakelijk.

Heb ik noodstroom als ik een thuisbatterij koop?

Nee. Een thuisbatterij levert niet automatisch noodstroom. Hiervoor is een specifieke noodstroomvoorziening nodig die geschikt is voor het batterijsysteem en de elektrische installatie van de woning.