Worden stroomprijzen in de toekomst minder volatiel?

Mensen die zich verdiepen in een thuisbatterij horen regelmatig verschillende verhalen. Volgens sommigen zullen de prijsverschillen op de energiemarkt de komende jaren steeds groter worden. Anderen verwachten juist dat deze verschillen langzaam verdwijnen doordat er steeds meer batterijen worden geplaatst.

Wat is nu het meest waarschijnlijk?

Het eerlijke antwoord is dat niemand de energiemarkt van de toekomst exact kan voorspellen. Wel kunnen we kijken naar de ontwikkelingen die vandaag zichtbaar zijn. Op basis daarvan verwachten wij dat prijsverschillen tussen goedkope en dure stroomuren ook in de toekomst blijven bestaan. Mogelijk worden sommige pieken en dalen minder extreem, maar verdwijnen zullen ze naar verwachting niet.

De prijs van elektriciteit wordt bepaald door vraag en aanbod.

Wanneer er veel stroom beschikbaar is en relatief weinig vraag, daalt de prijs. Op sommige momenten ontstaat zelfs zoveel aanbod dat de stroomprijs tijdelijk negatief wordt. Producenten betalen dan feitelijk om elektriciteit kwijt te kunnen.

Op andere momenten gebeurt precies het tegenovergestelde. Er is veel vraag naar stroom, terwijl het aanbod beperkt is. Dan lopen de prijzen op.

Vroeger waren deze verschillen relatief klein. Elektriciteit werd voornamelijk opgewekt door centrales die redelijk voorspelbaar produceerden. Inmiddels verandert dat snel.

Steeds meer elektriciteit komt van zonnepanelen en windmolens. Dat zijn duurzame energiebronnen, maar ze produceren niet altijd op het moment dat wij energie nodig hebben.

Op een zonnige middag kan een groot overschot aan elektriciteit ontstaan. Op een donkere winteravond met weinig wind juist een tekort. Juist die verschillen zorgen voor grotere prijsschommelingen op de energiemarkt.

De energietransitie zorgt voor een fundamentele verandering van ons energiesysteem.

Waar vroeger enkele grote energiecentrales bepaalden hoeveel stroom beschikbaar was, hebben we nu te maken met miljoenen zonnepanelen op woningen, duizenden windmolens, zonneweides en een snel groeiend aantal elektrische toepassingen.

Dat maakt het elektriciteitssysteem flexibeler, maar ook complexer.

Op zonnige dagen leveren huishoudens massaal stroom terug aan het net. Tegelijkertijd neemt het aantal elektrische auto’s, warmtepompen, laadpalen en andere elektrische apparaten verder toe. Daardoor verschuiven vraag en aanbod voortdurend.

Juist die dynamiek zorgt ervoor dat elektriciteit steeds vaker verschillende waarden heeft op verschillende momenten van de dag.

Absoluut.

Steeds meer huishoudens, bedrijven en energiebedrijven investeren in energieopslag. Dat is een logische ontwikkeling, want batterijen kunnen stroom opslaan op momenten van overvloed en deze beschikbaar maken wanneer de vraag groter wordt.

Daardoor helpen batterijen om vraag en aanbod beter in balans te brengen.

Het is daarom aannemelijk dat sommige van de meest extreme prijspieken en prijsdalingen in de toekomst minder vaak zullen voorkomen. Een batterij kan immers energie opslaan wanneer deze goedkoop is en weer vrijgeven wanneer er schaarste ontstaat.

Toch betekent dat niet automatisch dat alle prijsverschillen verdwijnen.

Een belangrijke factor die vaak wordt vergeten, is dat Nederland de komende jaren juist veel meer duurzame elektriciteit gaat produceren. Er worden nieuwe windparken op zee gebouwd, zonneweides uitgebreid en steeds meer woningen krijgen zonnepanelen.

Dat is goed nieuws voor de energietransitie, maar het maakt het elektriciteitssysteem ook afhankelijker van weersomstandigheden. Zon en wind zijn immers niet stuurbaar.

Op een zonnige en winderige dag kan een groot overschot aan groene stroom ontstaan, terwijl er op een donkere winteravond met weinig wind juist een tekort kan zijn.

Juist doordat duurzame energie niet altijd wordt opgewekt op het moment dat huishoudens en bedrijven stroom nodig hebben, ontstaan er prijsverschillen op de energiemarkt. Meer duurzame opwek betekent daarom niet automatisch een stabielere markt. In veel gevallen zorgt het juist voor meer momenten van overvloed én meer momenten van schaarste.

Batterijen helpen om deze verschillen op te vangen, maar zolang een groot deel van onze elektriciteit afkomstig is van zon en wind, verwachten veel experts dat prijsschommelingen een normaal onderdeel van de energiemarkt zullen blijven.

Een eenvoudige vergelijking: de snelweg

Een goede manier om dit te begrijpen is door naar het verkeer te kijken.

Stel dat een snelweg dagelijks vastloopt door files. De overheid besluit een extra rijstrook aan te leggen om de doorstroming te verbeteren.

Wat gebeurt er vervolgens?

De filedruk neemt af, maar tegelijkertijd gaan meer mensen gebruikmaken van de verbeterde weg. Uiteindelijk verdwijnen de files niet volledig.

Hetzelfde principe zien we terug op de energiemarkt.

Er komen steeds meer batterijen die helpen om overschotten en tekorten op te vangen. Tegelijkertijd groeit ook het aantal zonnepanelen, windparken, laadpalen, warmtepompen en elektrische voertuigen.

Met andere woorden: de flexibiliteit neemt toe, maar de vraag naar flexibiliteit groeit eveneens.

Wanneer mensen naar hun energierekening kijken, lijkt het soms alsof het stroomverbruik nauwelijks verandert.

Toch vertelt dat niet het hele verhaal.

Steeds meer huishoudens beschikken over zonnepanelen. Een groot deel van de opgewekte stroom wordt direct in huis gebruikt en verschijnt daardoor niet als afname op de energiemeter.

Een woning kan daardoor in werkelijkheid meer elektriciteit verbruiken dan enkele jaren geleden, terwijl de afname van het net gelijk blijft.

Daarnaast zien we een duidelijke trend richting elektrificatie.

Steeds meer huishoudens kiezen voor:

• Elektrisch rijden
• Een warmtepomp
• Inductiekoken
• Airconditioning
• Energieopslag met een thuisbatterij

Al deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de totale vraag naar elektriciteit op lange termijn waarschijnlijk verder blijft groeien.

Dat verwachten wij niet.

De waarde van een thuisbatterij zit niet alleen in het profiteren van grote prijsschommelingen. De echte kracht ligt in flexibiliteit.

Een slimme thuisbatterij kan energie opslaan wanneer deze overvloedig beschikbaar is en inzetten wanneer de waarde van die energie hoger ligt. Daarnaast helpt een batterij om meer van de eigen zonnestroom te gebruiken en minder afhankelijk te worden van terugleververgoedingen en veranderingen in de energiemarkt.

Ook wanneer prijsverschillen in de toekomst iets kleiner worden, blijft er behoefte bestaan aan systemen die vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen.

Zolang er momenten zijn waarop stroom overvloedig beschikbaar is en momenten waarop schaarste ontstaat, blijft energieopslag een belangrijke rol spelen.

Slim energiemanagement wordt steeds belangrijker

Waar een thuisbatterij vroeger vooral werd gezien als een opslagplaats voor zonnestroom, ontwikkelt deze zich steeds meer tot onderdeel van een compleet energiesysteem.

Moderne thuisbatterijen werken samen met een slim Energie Management Systeem (EMS) dat continu kijkt naar:

• Actuele stroomprijzen
• Het energieverbruik binnen de woning
• De opbrengst van zonnepanelen
• Verwachte weersomstandigheden
• Beschikbare batterijcapaciteit

Op basis van die informatie wordt automatisch bepaald wanneer laden of ontladen het meest interessant is.

Daardoor draait de toekomst van energieopslag niet alleen om batterijcapaciteit, maar vooral om slimme energiesturing.

Wij verwachten dat de energietransitie ook in de toekomst blijft zorgen voor prijsverschillen tussen momenten van overvloed en momenten van schaarste.

Meer batterijen zullen waarschijnlijk helpen om de meest extreme uitschieters te verminderen. Tegelijkertijd zorgen de groei van zonne-energie, windenergie, elektrische auto’s en warmtepompen ervoor dat het elektriciteitssysteem steeds dynamischer wordt.

Daarom verwachten wij niet dat de volatiliteit volledig verdwijnt.

Wel verwachten wij dat slimme energiesturing en energieopslag een steeds belangrijkere rol gaan spelen binnen moderne woningen.

Niet omdat een thuisbatterij een wondermiddel is, maar omdat flexibiliteit een steeds waardevollere eigenschap wordt binnen een energiesysteem dat voortdurend verandert.

Voor huishoudens die meer grip willen krijgen op hun energieverbruik, zonnestroom en energiekosten, zal een slimme thuisbatterij daarom ook in de toekomst een belangrijke bouwsteen blijven van een duurzaam, flexibel en toekomstbestendig energiesysteem.

Benieuwd wat een thuisbatterij voor jouw situatie kan betekenen?

• Waarom zijn stroomprijzen tegenwoordig volatieler dan vroeger?

De energiemarkt verandert door de sterke groei van zonne- en windenergie. Omdat zon en wind niet altijd beschikbaar zijn wanneer er vraag naar stroom is, ontstaan vaker overschotten en tekorten. Dit zorgt voor grotere prijsverschillen tussen verschillende momenten van de dag.

• Zullen stroomprijzen in de toekomst minder volatiel worden?

Waarschijnlijk zullen de meest extreme prijspieken en prijsdalingen afnemen doordat er meer batterijen en slimme energiesystemen worden ingezet. Toch verwachten veel experts dat prijsverschillen blijven bestaan, omdat ook de hoeveelheid duurzame energie en elektrisch verbruik blijft groeien.

• Welke invloed hebben thuisbatterijen op de energiemarkt?

Thuisbatterijen helpen om vraag en aanbod beter in balans te brengen. Ze slaan stroom op wanneer er veel aanbod is en gebruiken of leveren deze terug wanneer er meer vraag ontstaat. Daardoor kunnen ze bijdragen aan een stabieler elektriciteitsnet en minder extreme prijsschommelingen.

• Waarom zorgen meer zonnepanelen en windmolens voor prijsverschillen?

Zonnepanelen en windmolens produceren stroom wanneer de zon schijnt of de wind waait, niet wanneer mensen die stroom per se nodig hebben. Hierdoor kunnen grote overschotten ontstaan op zonnige of winderige momenten, terwijl er op andere momenten juist tekorten zijn. Dit leidt tot schommelingen in de stroomprijs.

• Heeft een thuisbatterij nog waarde als prijsverschillen kleiner worden?

Ja. Een thuisbatterij draait niet alleen om het benutten van grote prijsverschillen. Ook wanneer de markt stabieler wordt, helpt een batterij om meer eigen zonnestroom te gebruiken, rendement te maken, minder afhankelijk te zijn van leveranciers en slimmer om te gaan met energie. Daardoor blijft energieopslag ook in de toekomst een waardevolle toevoeging aan een slim energiesysteem.