Hoe verdient een thuisbatterij geld?
Een thuisbatterij kan alleen financiële waarde hebben als er prijsverschillen in de energiemarkt bestaan en als die verschillen benut kunnen worden. De batterij zelf creëert geen waarde. Hij kan alleen energie opslaan en verplaatsen in de tijd. Het rendement ontstaat dus niet door de opslagcapaciteit, maar door het moment waarop stroom wordt geladen en gebruikt of verkocht. Daarom is het type energiecontract dat je hebt van grote invloed op de financiële waarde van een thuisbatterij. Het is belangrijk om dit mechanisme goed te begrijpen.
Vast energiecontract.
Bij een vast energiecontract spreek je met je energieleverancier een vaste prijs af voor een bepaalde periode, meestal één of drie jaar.
De energieleverancier koopt een groot deel van de benodigde energie vooraf in om prijsrisico te beperken. Voor die zekerheid betaal je als klant een kleine risicopremie in de energieprijs.
Voor jou betekent dit dat de prijs gedurende de contractperiode gelijk blijft. Je profiteert niet van lage marktprijzen, maar bent ook beschermd tegen stijgende prijzen.
Binnen de dag zijn er geen prijsverschillen. Stroom kost ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds hetzelfde.
Voor een thuisbatterij betekent dit dat prijsarbitrage niet mogelijk is. Er is geen financieel voordeel te behalen door op verschillende momenten te laden en te ontladen.
Een batterij kan in deze situatie technisch gewoon werken, maar het financiële voordeel kan alleen ontstaan doordat je meer van je eigen zonnestroom zelf gebruikt.
Variabel energiecontract.
Bij een variabel energiecontract past de energieleverancier de tarieven periodiek aan, meestal één of twee keer per jaar.
De prijs volgt de energiemarkt dus wel, maar niet binnen de dag. Binnen de periode waarin het tarief geldt, betaal je steeds dezelfde prijs.
Voor een thuisbatterij verandert er daardoor weinig ten opzichte van een vast contract.
Ook hier zijn geen uur- of kwartierprijzen waarop gestuurd kan worden. Laden en ontladen gebeurt tegen dezelfde prijs.
Net als bij een vast contract kan een batterij wel helpen om meer eigen zonnestroom te gebruiken, maar prijsverschillen op de energiemarkt kunnen niet actief worden benut.
Dynamisch energiecontract.
Bij een dynamisch energiecontract betaal je de actuele marktprijs voor elektriciteit.
Deze prijzen worden bepaald op de Europese elektriciteitsmarkt (de EPEX Spotmarkt). Voor iedere dag worden de prijzen ongeveer een dag van tevoren vastgesteld. Binnen één dag kunnen prijzen per uur of per kwartier sterk verschillen.
Bij veel zon en wind zijn prijzen vaak laag of zelfs negatief. In de avond, wanneer de vraag naar elektriciteit hoger is, liggen de prijzen meestal hoger.
Dit is het enige type contract waarbij een thuisbatterij actief kan sturen op prijsverschillen.
De batterij kan bijvoorbeeld:
-
laden wanneer stroom goedkoop is
-
ontladen wanneer stroom duurder is
Dit mechanisme wordt prijsarbitrage genoemd.
De opbrengst hiervan hangt volledig af van de volatiliteit in de energiemarkt.
Dynamisch contract zonder batterij.
Een dynamisch contract zonder batterij is voor veel huishoudens minder aantrekkelijk.
Zonnepanelen wekken vooral overdag stroom op. Dat zijn vaak de momenten waarop de elektriciteitsprijs laag is.
’s Avonds gebruiken huishoudens juist meer stroom, terwijl de prijzen dan meestal hoger liggen.
Zonder batterij werkt dit prijsverschil vaak in het nadeel van de klant. Je levert terug wanneer stroom weinig waard is en koopt in wanneer de prijs hoger is.
Een batterij kan dit effect juist omdraaien door energie op te slaan en later te gebruiken.
Dynamisch contract met thuisbatterij.
De combinatie van een dynamisch energiecontract en een thuisbatterij vormt voor veel huishoudens de rationele basis van de businesscase.
Een batterij kan op verschillende manieren waarde creëren:
-
eigen zonnestroom opslaan voor later gebruik
-
stroom inkopen wanneer prijzen laag zijn
-
stroom gebruiken of terugleveren wanneer prijzen hoger zijn
-
flexibiliteit beschikbaar stellen aan het elektriciteitsnet
Niet elk mechanisme speelt altijd dezelfde rol. De opbrengst is afhankelijk van de energiemarkt, regelgeving en technologische ontwikkelingen.
Wat wij wél kunnen garanderen is hoeveel energie een batterij technisch kan opslaan.
Wat niemand kan garanderen is wat die energie op een later moment waard zal zijn.
De rol van de onbalansmarkt.
Naast de reguliere elektriciteitsmarkt bestaat ook de zogenaamde onbalansmarkt.
Deze markt wordt beheerd door netbeheerder TenneT en is bedoeld om het elektriciteitsnet in realtime stabiel te houden.
Particuliere batterijen kunnen hier niet zelfstandig aan deelnemen. Dat gebeurt via energieleveranciers of gespecialiseerde partijen die batterijen gezamenlijk aansturen.
Op dit moment kan deelname aan deze markt een aanvullende inkomstenbron zijn.
Tegelijkertijd verwachten veel experts dat deze inkomsten op termijn zullen afnemen, omdat steeds meer batterijen op het net worden aangesloten.
Daarom moet onbalans altijd worden gezien als een extra inkomstenlaag, niet als gegarandeerde basis van het rendement.
Conclusie.
Een thuisbatterij heeft alleen financiële waarde wanneer prijsverschillen in de energiemarkt benut kunnen worden.
Bij vaste en variabele energiecontracten zijn die prijsverschillen er niet. Een batterij kan dan wel helpen om meer eigen zonnestroom te gebruiken, maar prijsarbitrage speelt geen rol.
Bij een dynamisch contract ontstaan wél prijsverschillen binnen de dag. In combinatie met een thuisbatterij kunnen deze verschillen worden benut.
De uiteindelijke opbrengst blijft echter afhankelijk van de energiemarkt, regelgeving en technologische ontwikkelingen.
Een thuisbatterij kan energie opslaan.
De waarde van die energie wordt bepaald door de markt.
