Waarom een slimme thuisbatterij pas écht slim wordt met een dynamisch energiecontract

Een thuisbatterij slaat elektriciteit op voor een later moment. Voor veel huishoudens is dat een mooie stap richting slimmer energiegebruik. De grootste meerwaarde zit alleen niet in de batterij zelf, maar in de manier waarop deze wordt aangestuurd.

Een energiemanagementsysteem (EMS) vormt het brein van het energiesysteem. In combinatie met een dynamisch energiecontract kan het systeem automatisch inspelen op wisselende stroomprijzen en ontwikkelingen op de energiemarkt. De thuisbatterij wordt daarmee een actief onderdeel van de energievoorziening in huis.

Een slimme thuisbatterij is meer dan een apparaat dat elektriciteit opslaat. De grootste meerwaarde ontstaat wanneer alle onderdelen goed samenwerken.

Een thuisbatterij wordt pas écht slim als:

• een energiemanagementsysteem (EMS) de batterij automatisch aanstuurt;
• een dynamisch energiecontract gebruikmaakt van wisselende stroomprijzen;
• het EMS samenwerkt met de thuisbatterij, zonnepanelen, laadpaal, warmtepomp en andere grote energieverbruikers;
• laden en ontladen automatisch op de juiste momenten plaatsvinden;
• deelname aan de onbalansmarkt mogelijk is;
• alle onderdelen binnen één open ecosysteem met elkaar communiceren;
• slimme software voortdurend de meest geschikte strategie kiest.

In de rest van dit artikel lees je hoe deze onderdelen samen een slim en toekomstbestendig energiesysteem vormen.

Veel mensen kennen de eenvoudige werkwijze van een thuisbatterij. Overdag wordt overtollige zonnestroom opgeslagen. In de avond wordt die energie weer gebruikt.

Moderne thuisbatterijen doen meer.

Het EMS houdt continu bij hoeveel stroom de zonnepanelen opwekken, hoeveel elektriciteit in huis wordt gebruikt, hoeveel capaciteit de batterij nog beschikbaar heeft en welke stroomprijzen gelden.

Iedere dag rond 13.00 uur worden de uurprijzen voor de volgende 24 uur bekendgemaakt. Op basis daarvan wordt een laad- en ontlaadstrategie opgesteld. Je hoeft zelf geen instellingen te wijzigen of laadmomenten te plannen.

Benieuwd naar de mogelijkheden van een thuisbatterij en wil je meer uitleg?

Bij een vast of variabel energiecontract betaal je vrijwel altijd dezelfde prijs voor stroom. Een dynamisch contract werkt met uurprijzen en bij sommige energieleveranciers zelfs met kwartierprijzen.

Op momenten met veel duurzame opwek zijn de prijzen vaak laag. Soms zijn ze zelfs negatief. In de ochtend en aan het begin van de avond loopt de prijs meestal op doordat de vraag naar elektriciteit groter is.

Het batterijsysteem kan daarvan profiteren. Is elektriciteit goedkoop, dan wordt de batterij opgeladen. Stijgt de prijs later op de dag, dan kan de opgeslagen energie worden gebruikt voor het huishouden. Is de prijs op dat moment aantrekkelijk genoeg, dan kan het systeem er ook voor kiezen om een deel van de opgeslagen energie aan het elektriciteitsnet terug te leveren.

De aansturing houdt dus rekening met meer dan alleen de opbrengst van de zonnepanelen.

De opslagcapaciteit van een batterij vertelt maar een deel van het verhaal. De aansturing bepaalt hoeveel voordeel uit de thuisbatterij wordt gehaald.

Bij een goed advies wordt de capaciteit van de thuisbatterij afgestemd op de woning, de zonnepanelen en het energieverbruik. Het uitgangspunt is dat de batterij op een zonnige dag voldoende capaciteit heeft om de overtollige zonnestroom die niet direct in huis wordt gebruikt op te slaan.

Is de batterij volledig opgeladen terwijl de zonnepanelen nog steeds elektriciteit produceren, dan wordt de opgewekte stroom eerst gebruikt door de apparaten in huis. Wat daarna overblijft, wordt normaal gesproken teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.

Is terugleveren op dat moment financieel ongunstig, bijvoorbeeld door negatieve stroomprijzen of terugleverkosten, dan kan de aansturing de opbrengst van de zonnepanelen tijdelijk beperken. Ook kan ervoor worden gekozen om eerder opgeslagen energie te gebruiken of te verkopen, zodat opnieuw ruimte ontstaat in de batterij. Welke strategie wordt gekozen, verschilt per systeem en per situatie.

Het elektriciteitsnet moet voortdurend in balans zijn. Op elk moment moet er vrijwel evenveel elektriciteit worden opgewekt als verbruikt.

Energieleveranciers en producenten geven vooraf door hoeveel elektriciteit zij verwachten te leveren en af te nemen. In de praktijk wijkt dat regelmatig af. De zon schijnt harder of minder hard dan verwacht, de wind verandert of huishoudens gebruiken meer of juist minder stroom dan voorspeld. Daardoor ontstaat onbalans op het elektriciteitsnet.

Om het net stabiel te houden, gebruikt netbeheerder TenneT de onbalansmarkt. Partijen die daarop zijn aangesloten, kunnen tijdelijk extra elektriciteit leveren of juist afnemen. Zo blijft het elektriciteitsnet in evenwicht.

Slimme thuisbatterijen kunnen hieraan bijdragen. Is de batterij geschikt en aangesloten via een energieleverancier of aggregator die toegang heeft tot de onbalansmarkt, dan kan de batterij tijdelijk laden of ontladen wanneer dat nodig is om het net in balans te houden. Daar staat vaak een vergoeding tegenover. Domogo adviseert energieleveranciers die deze toepassing ondersteunen.

Op de site mijnbatterij.nl kun je de handelsopbrengsten van verschillende batterijen inzien.

Het energiemanagementsysteem vormt de schakel tussen de energiemarkt en de installatie in huis.

De energieleverancier bepaalt op basis van de dynamische energiemarkt en de onbalansmarkt welke strategie op dat moment het meest interessant is. Het EMS ontvangt deze prijs- en handelssignalen en stuurt de batterij automatisch aan.

Moet de batterij worden opgeladen, ontladen of tijdelijk beschikbaar blijven voor handel op de energiemarkt, dan gebeurt dat zonder dat je daar zelf iets voor hoeft te doen.

Wie een thuisbatterij kiest, kijkt vaak als eerste naar de opslagcapaciteit. Dat is begrijpelijk, maar zegt weinig over de mogelijkheden van het complete systeem.

Stel daarom ook deze vragen:

• Werkt de batterij samen met een energiemanagementsysteem? Een EMS stuurt de batterij automatisch aan en haalt meer uit je energie.
• Ondersteunt het batterijsysteem een dynamisch energiecontract? Zo kan het systeem inspelen op wisselende stroomprijzen.
• Is deelname aan de onbalansmarkt mogelijk? Dat kan extra opbrengsten opleveren, afhankelijk van het systeem en de energieleverancier.
• Kan het batterijsysteem later worden uitgebreid? Zo blijft je energiesysteem meegroeien met toekomstige wensen.
• Werken alle onderdelen samen binnen één open ecosysteem? Een goede samenwerking tussen alle componenten zorgt voor de beste prestaties.

De antwoorden op deze vragen bepalen hoeveel waarde een thuisbatterij op de lange termijn kan bieden.

Bij Domogo begint een goed advies niet met een merk of een capaciteit.

We kijken naar de woning, het energieverbruik en de installaties die al aanwezig zijn. Zonnepanelen, een laadpaal, een warmtepomp, een thuisbatterij en het energiemanagementsysteem moeten goed op elkaar aansluiten. Pas dan haal je het maximale uit de beschikbare energie en blijft het energiesysteem voorbereid op toekomstige ontwikkelingen.

Conclusie

Een thuisbatterij is veel meer dan een opslagplaats voor elektriciteit.

Het samenspel tussen de batterij, het energiemanagementsysteem, de energieleverancier en een dynamisch energiecontract bepaalt wanneer wordt geladen, ontladen of gehandeld op de energiemarkt. Dat gebeurt automatisch, zonder dat je daar dagelijks mee bezig bent.

Niet de batterij zelf maakt het verschil, maar de manier waarop alle onderdelen samenwerken. Daarom begint een goed advies niet met een merk of een capaciteit, maar met een energiesysteem dat past bij de woning én bij de manier waarop je energie gebruikt.