Een thuisbatterij voor de lange termijn: waarom een open ecosysteem belangrijk is

Een thuisbatterij koop je niet voor een paar jaar. Het is een investering voor de lange termijn en je wilt dat de batterij gedurende die hele periode zo goed mogelijk blijft presteren.

Daarvoor is meer nodig dan een goede batterij en een vakkundige installatie. De capaciteit neemt geleidelijk af door degradatie, software krijgt updates en de energiemarkt blijft in beweging. Er ontstaan nieuwe mogelijkheden om een batterij slim aan te sturen en in te zetten voor verschillende flexibiliteitsdiensten. De kans is groot dat de manier waarop je een thuisbatterij het beste kunt inzetten, tijdens de levensduur verandert.

Een thuisbatterij vraagt na de installatie daarom aandacht. Door het systeem te blijven monitoren en de aansturing waar nodig aan te passen, kun je inspelen op veranderingen en nieuwe ontwikkelingen. Dat noemen we actief beheer. Een open ecosysteem geeft je de ruimte om die keuzes ook in de toekomst te blijven maken. Je bent niet onnodig afhankelijk van één leverancier en houdt de vrijheid om te kiezen voor een andere energieleverancier of aansturingsstrategie als die beter bij jouw situatie past.

Die vrijheid is precies waar Domogo voor staat: vrijheid geeft energie.

Actief beheer betekent dat je een slimme thuisbatterij en de aansturing gedurende de levensduur blijft volgen en waar nodig bijstuurt. Het gaat dus verder dan controleren of de installatie technisch nog werkt.

Een beheerder kijkt naar de technische prestaties, storingen, software en het gebruik van de batterij. Zo kunnen technische problemen tijdig worden gesignaleerd en opgelost. Daarnaast worden ontwikkelingen op de energiemarkt en de manier waarop een leverancier de batterij aanstuurt gevolgd. Als de omstandigheden veranderen, kan de aansturingsstrategie daarop worden aangepast.

Daarbij draait het niet om zoveel mogelijk laad- en ontlaadcycli te maken. Iedere cyclus draagt bij aan de slijtage van de batterij. De opbrengst van een extra cyclus moet daarom opwegen tegen het verlies van de extra degradatie.

Een goede aansturingsstrategie zoekt naar de juiste balans tussen financiële opbrengst en het verstandig gebruik van de batterij.

Wanneer een energieleverancier de batterij in een eigen systeem aanstuurt, bepaalt de software wanneer de batterij laadt en ontlaadt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren om te handelen op energiemarkten of gebruik te maken van verschillen in stroomprijzen.

Dat kan financieel interessant zijn. Tegelijkertijd heeft de batterij-eigenaar niet alleen belang bij de opbrengst van vandaag, maar ook bij de levensduur en minimale degradatie van de batterij.

Een extra laad- en ontlaadactie is dan ook niet automatisch interessant. Als een kleine handelsopbrengst gepaard gaat met extra energieverlies en slijtage, moet je die kosten meenemen in de afweging.

Daar kan een verschil in belangen ontstaan. Wat voor een energieleverancier financieel interessant is, hoeft niet altijd de beste keuze te zijn voor de eigenaar van de batterij. De leverancier kan bijvoorbeeld belang hebben bij een extra handelsactie, terwijl de eigenaar de extra slijtage van de batterij meeweegt.

Wie de batterij aanstuurt, bepaalt daarmee in belangrijke mate hoe intensief de batterij wordt gebruikt en welke afwegingen daarbij worden gemaakt.

Het is daarom belangrijk dat de eigenaar niet onnodig afhankelijk is van de partij die de batterij aanstuurt. Bij open software behoud je de mogelijkheid om over te stappen wanneer een andere partij een aansturingsstrategie biedt die beter bij jouw wensen en de batterij past.

Dat is een belangrijk verschil met een gesloten systeem. Als de slimme aansturing alleen beschikbaar blijft zolang je klant bent bij één energieleverancier, heb je die keuzevrijheid niet.

Hier komt het belang van een open ecosysteem heel duidelijk naar voren.

Sommige energieleveranciers bieden een slimme thuisbatterij aan in combinatie met hun eigen software en energiedienst. Zolang je klant blijft, vormen die onderdelen één geheel. Als je later overstapt naar een andere energieleverancier, kan die nieuwe leverancier de batterij mogelijk niet op dezelfde manier aansturen. De batterij blijft technisch gewoon werken, maar je kunt niet meer alle mogelijkheden voor slimme aansturing gebruiken.

Dat is een vorm van vendor lock-in: je raakt afhankelijk van één leverancier voor de hardware, software of diensten rond je batterij.

In verschillende onderzoeken wordt vendor lock-in expliciet als aandachtspunt bij thuisbatterijen genoemd. Hierdoor kan het overstappen naar een andere leverancier technisch of financieel worden bemoeilijkt. Als een energieleverancier stopt of zijn dienstverlening verandert, kan dat bovendien gevolgen hebben voor de slimme aansturing van de batterij.

De ACM waarschuwt hier ook voor. Wie overstapt naar een andere energieleverancier, kan te maken krijgen met een thuisbatterij die het computerprogramma van de oorspronkelijke leverancier niet meer kan gebruiken. Lees de uitleg van de ACM over energiecontracten met thuisbatterijen

De vraag voordat je een thuisbatterij koopt is dan ook niet alleen of een batterij technisch met een andere energieleverancier kan samenwerken, maar vooral of een andere partij de batterij daadwerkelijk kan aansturen en de belangrijke functies beschikbaar blijven als je overstapt.

Die vrijheid is niet alleen belangrijk wanneer je van energieleverancier wilt veranderen. Ze bepaalt ook hoeveel ruimte je houdt om de aansturing van de batterij in de toekomst aan te passen.

Een bepaalde strategie kan vandaag goed werken, maar over enkele jaren minder interessant zijn. De energiemarkt verandert, nieuwe flexibiliteitsdiensten kunnen ontstaan en leveranciers kunnen hun manier van aansturen aanpassen.

Ook de batterij zelf vraagt aandacht. Naarmate de capaciteit door degradatie afneemt, kan het interessant zijn om opnieuw te kijken naar de manier waarop je de batterij inzet.

Een open ecosysteem maakt het mogelijk om zulke keuzes opnieuw te beoordelen, zonder dat één leverancier automatisch bepaalt welke aansturing beschikbaar is.

Een open ecosysteem levert niet automatisch een hoger rendement op. De opbrengst van een thuisbatterij hangt af van onder meer je energieverbruik, de eigenschappen van de batterij, de energiemarkt en de gekozen aansturing.

De waarde van een open systeem zit vooral in de keuzevrijheid. Je houdt ruimte om de manier waarop je batterij wordt beheerd en aangestuurd opnieuw te beoordelen wanneer de omstandigheden veranderen.

Dat is relevant bij een investering die jarenlang meegaat.

Bij de aanschaf van een thuisbatterij kijken veel mensen naar capaciteit, vermogen, garantie en prijs. Die informatie blijft belangrijk, maar vertelt niet het hele verhaal.

Vraag ook wie de batterij na de installatie beheert. Wie monitort het systeem? Wie voert software-updates uit? Wie bepaalt wanneer de batterij laadt en ontlaadt? Hoe wordt rekening gehouden met degradatie? En kun je in de toekomst overstappen naar een andere energieleverancier zonder belangrijke functies van je batterij te verliezen?

De installatie is het begin van de levensduur van je batterij, niet het eindpunt van het aankoopproces.

Wie een thuisbatterij voor vele jaren koopt, doet er goed aan om niet alleen te kijken naar de batterij van vandaag, maar ook naar de vrijheid die je de komende jaren met die batterij houdt.